Ngồi bồn cầu đúng cách tưởng chừng là thói quen nhỏ nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa, hậu môn và nguy cơ mắc bệnh trĩ. Nhiều người có thói quen ngồi bồn cầu quá lâu, rặn mạnh hoặc ngồi sai tư thế khiến việc đi vệ sinh trở nên khó khăn hơn, lâu dần gây táo bón, đau rát và hình thành búi trĩ. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn tư thế ngồi bồn cầu khoa học theo góc 35 độ, dễ áp dụng tại nhà.
Mục lục bài viết
Tại sao ngồi bồn cầu sai cách lại dễ dẫn đến bệnh trĩ?
Trong cơ thể, cơ mu trực tràng có vai trò như một “vòng giữ” giúp kiểm soát việc đại tiện. Khi bạn ngồi bồn cầu theo tư thế thẳng 90 độ, phần cơ này vẫn còn tạo độ gấp ở trực tràng, khiến đường đi của chất thải chưa thực sự thông thoáng. Lúc này, cơ thể thường phải dùng thêm lực rặn để đẩy phân ra ngoài. Nghiên cứu về tư thế đại tiện cho thấy tư thế gần giống ngồi xổm giúp ống trực tràng thẳng hơn và có thể giảm lực rặn khi đi vệ sinh.
Bồn cầu bệt hiện đại mang lại sự tiện nghi, sạch sẽ và phù hợp với nhiều không gian phòng tắm. Tuy nhiên, tư thế ngồi phổ biến trên bồn cầu bệt thường là hông và đầu gối tạo góc gần 90 độ. Tư thế này không tối ưu bằng tư thế ngồi xổm tự nhiên trong việc làm thẳng đường ruột. Một tổng quan nghiên cứu cho thấy khi ở tư thế ngồi xổm, góc hậu môn – trực tràng có thể mở rộng hơn, giúp trực tràng thẳng hơn và hỗ trợ quá trình tống phân ra ngoài.
Ngồi sai tư thế lâu ngày có thể khiến việc đi vệ sinh trở thành nỗi ám ảnh, nhất là với người bị táo bón. Khi phải rặn mạnh nhiều lần, áp lực trong ổ bụng và vùng hậu môn tăng lên, làm các tĩnh mạch quanh hậu môn dễ bị giãn. Đây là một trong những yếu tố liên quan đến bệnh trĩ, bên cạnh chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước và ít vận động. Cleveland Clinic cũng liệt kê rặn mạnh, ngồi lâu trên bồn cầu và táo bón mạn tính là các yếu tố nguy cơ của bệnh trĩ.
Hướng dẫn ngồi bồn cầu đúng cách theo góc 35 độ
Tư thế ngồi bồn cầu đúng cách thường được mô tả là tư thế mô phỏng ngồi xổm, trong đó người dùng hơi nghiêng thân trên về phía trước khoảng 35 độ. Khi đầu gối được nâng cao hơn hông, cơ mu trực tràng có xu hướng thả lỏng tốt hơn, giúp đường thoát chất thải thẳng và dễ đi hơn. Tư thế này đặc biệt hữu ích với người hay táo bón, người thường xuyên phải rặn hoặc có cảm giác đi vệ sinh chưa hết.
Bước 1: Ngồi vào bồn cầu và đặt chân lên ghế kê
Trước tiên, bạn ngồi thoải mái lên bệ bồn cầu, sau đó đặt hai bàn chân lên ghế kê chân chuyên dụng hoặc một chiếc ghế thấp chắc chắn. Chiều cao ghế nên vừa đủ để đầu gối cao hơn hông, không quá cao gây co gập khó chịu. Đây là cách đơn giản giúp biến tư thế ngồi bồn cầu bệt 90 độ thành tư thế gần giống ngồi xổm. Nhiều hướng dẫn vật lý trị liệu sàn chậu cũng khuyến nghị đặt chân lên ghế, mở gối vừa phải và nghiêng người nhẹ về trước để hỗ trợ đại tiện dễ hơn.
Bước 2: Hơi nghiêng người về phía trước khoảng 35 độ
Sau khi đặt chân lên ghế kê, bạn hơi nghiêng thân trên về phía trước khoảng 35 độ. Không cần gập người quá sâu, chỉ cần để ngực hướng nhẹ về phía đầu gối, hai khuỷu tay có thể đặt lên đùi để giữ tư thế ổn định. Cách ngồi này giúp vùng bụng dưới được thả lỏng, đồng thời giảm cảm giác phải rặn mạnh. Đây cũng là tư thế dễ áp dụng với hầu hết các loại bồn cầu bệt hiện nay.
Bước 3: Giữ cột sống thẳng, thả lỏng và hít thở đều
Khi đã vào đúng tư thế, bạn nên giữ cột sống thẳng tự nhiên, không gù lưng quá mức và không nín thở để rặn. Hãy hít thở chậm, thả lỏng cơ bụng, cơ mông và vùng hậu môn. Nếu chưa có nhu cầu đi vệ sinh rõ ràng, bạn không nên cố ngồi chờ quá lâu. Việc ép cơ thể phải đi khi chưa sẵn sàng dễ tạo thói quen rặn mạnh, lâu ngày ảnh hưởng xấu đến vùng hậu môn.
Mẹo nhỏ từ thiết bị vệ sinh Byler: Ngoài ghế kê chân, bạn có thể cân nhắc sử dụng nắp rửa điện tử hoặc bồn cầu thông minh nếu gia đình có người bị trĩ, táo bón hoặc thường xuyên đau rát sau khi đi vệ sinh. Các tính năng như rửa nước ấm, massage nhẹ, sấy khô và bệ ngồi sưởi ấm giúp vùng hậu môn được vệ sinh nhẹ nhàng hơn so với giấy khô. Đây không phải phương pháp điều trị bệnh trĩ, nhưng là giải pháp hỗ trợ chăm sóc cá nhân tiện lợi tại nhà.
Sai lầm khi sử dụng bồn cầu gây hại cho sức khỏe
Bên cạnh tư thế ngồi, thói quen sử dụng bồn cầu mỗi ngày cũng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tiêu hóa. Một số sai lầm tưởng nhỏ như lướt điện thoại, nhịn đi vệ sinh hay dùng giấy quá thô đều có thể làm tình trạng táo bón, đau rát và trĩ trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngồi quá lâu trên bồn cầu: thói quen rất phổ biến, đặc biệt ở người vừa đi vệ sinh vừa lướt điện thoại hoặc đọc tin tức. Khi ngồi lâu, vùng hậu môn chịu áp lực liên tục, máu dễ ứ lại ở các tĩnh mạch trĩ. Thời gian ngồi càng dài, áp lực thụ động càng lớn, kể cả khi bạn không rặn. Vì vậy, nên tập thói quen đi vệ sinh nhanh, tập trung và không mang điện thoại vào nhà vệ sinh.
Rặn quá mạnh khi đi vệ sinh: là phản xạ thường gặp khi bị táo bón hoặc phân khô cứng, nhưng đây lại là hành động gây áp lực rất lớn lên hậu môn. Khi bạn gồng bụng, nín thở và cố đẩy phân ra ngoài, các tĩnh mạch quanh hậu môn bị chèn ép mạnh hơn. Nếu lặp lại thường xuyên, tình trạng đau rát, sa búi trĩ hoặc chảy máu khi đi vệ sinh có thể xuất hiện. Mayo Clinic cũng khuyến nghị ăn nhiều chất xơ và uống đủ chất lỏng để làm mềm phân, từ đó giảm tình trạng rặn gây trĩ.
Nhịn đi vệ sinh quá lâu: tưởng như vô hại nhưng lại là nguyên nhân khiến phân lưu lại trong ruột lâu hơn, bị hút bớt nước và trở nên khô cứng. Khi phân càng cứng, bạn càng phải rặn nhiều hơn trong lần đi sau. Thói quen này rất thường gặp ở dân văn phòng, học sinh hoặc người hay di chuyển, ngại dùng nhà vệ sinh công cộng. Lâu ngày, nhịn đi vệ sinh có thể làm rối loạn thói quen đại tiện và tăng nguy cơ táo bón kéo dài.
Giấy vệ sinh khô, cứng hoặc chà xát quá mạnh có thể làm vùng hậu môn bị kích ứng, nhất là với người đang bị trĩ, nứt kẽ hậu môn hoặc tiêu chảy. Vùng da quanh hậu môn khá nhạy cảm, nếu bị ma sát nhiều sẽ dễ đau rát và khó chịu sau mỗi lần đi vệ sinh. Thay vì lau mạnh nhiều lần, bạn nên chọn giấy mềm, lau nhẹ hoặc dùng vòi xịt/nắp rửa điện tử để vệ sinh bằng nước sạch.
Tóm lại, tư thế đúng cần đi kèm thói quen đúng. Không ngồi lâu, không rặn mạnh, không nhịn vệ sinh và hạn chế ma sát vùng hậu môn là những nguyên tắc cơ bản giúp bảo vệ sức khỏe mỗi ngày.
Giải pháp hỗ trợ ngồi bồn cầu đúng cách
Để phòng bệnh trĩ hiệu quả, bạn nên kết hợp cả thiết bị hỗ trợ, thói quen vệ sinh và lối sống lành mạnh. Những thay đổi nhỏ trong nhà tắm và sinh hoạt hằng ngày có thể tạo ra sự khác biệt lớn cho sức khỏe đường ruột.
Sử dụng ghế kê chân chuyên dụng: Ghế kê chân là giải pháp đơn giản, tiết kiệm và dễ áp dụng nhất để hỗ trợ ngồi bồn cầu đúng cách. Sản phẩm này giúp nâng đầu gối cao hơn hông, đưa cơ thể về tư thế gần giống ngồi xổm tự nhiên. Nhờ đó, người dùng có thể giảm cảm giác phải rặn mạnh, đặc biệt khi bị táo bón nhẹ. Ghế kê chân cũng phù hợp với hầu hết các loại bồn cầu bệt hiện đại, dễ cất gọn và sử dụng cho nhiều thành viên trong gia đình.
Nâng cấp nắp rửa điện tử hoặc bồn cầu thông minh: Nắp rửa điện tử và bồn cầu thông minh là lựa chọn phù hợp với những gia đình muốn nâng cấp trải nghiệm vệ sinh hằng ngày. Các tính năng như rửa nước ấm, điều chỉnh áp lực nước, massage nhẹ, sấy khô và bệ ngồi sưởi giúp người dùng vệ sinh sạch hơn mà không cần lau giấy quá nhiều. Đặc biệt, với người đã bị trĩ hoặc dễ đau rát, việc giảm ma sát sau khi đi vệ sinh có thể giúp cảm giác dễ chịu hơn đáng kể.
Thay đổi lối sống để hỗ trợ phòng bệnh trĩ: Thiết bị vệ sinh chỉ là một phần hỗ trợ, còn nền tảng quan trọng vẫn là chế độ sinh hoạt. Bạn nên uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và vận động nhẹ nhàng mỗi ngày. Theo NIDDK, thực phẩm giàu chất xơ giúp phân mềm hơn, dễ đi ngoài hơn và có thể hỗ trợ điều trị, phòng ngừa bệnh trĩ; nước và các chất lỏng khác cũng giúp chất xơ hoạt động hiệu quả hơn trong cơ thể.
Kết luận
Ngồi bồn cầu đúng cách là thói quen nhỏ nhưng có ý nghĩa lớn trong việc bảo vệ sức khỏe hậu môn – trực tràng. Chỉ cần kê cao chân, nghiêng người nhẹ khoảng 35 độ, giữ lưng thẳng, thả lỏng cơ thể và tránh rặn mạnh, bạn đã giúp quá trình đi vệ sinh trở nên tự nhiên hơn. Bên cạnh đó, hãy hạn chế ngồi lâu, uống đủ nước, ăn nhiều chất xơ và cân nhắc sử dụng ghế kê chân, nắp rửa điện tử hoặc bồn cầu thông minh để chăm sóc sức khỏe tốt hơn mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp về ngồi bồn cầu đúng cách
- Ngồi bồn cầu đúng cách có phòng được bệnh trĩ hoàn toàn không?
Ngồi đúng cách có thể hỗ trợ giảm rặn và giảm áp lực lên vùng hậu môn, từ đó góp phần hạn chế nguy cơ bệnh trĩ. Tuy nhiên, bệnh trĩ còn liên quan đến chế độ ăn, vận động, táo bón, thai kỳ và nhiều yếu tố khác.
- Có nhất thiết phải mua ghế kê chân bồn cầu không?
Không bắt buộc, nhưng ghế kê chân là giải pháp dễ áp dụng và hiệu quả để tạo tư thế gần giống ngồi xổm. Bạn có thể dùng ghế thấp chắc chắn, miễn là đảm bảo an toàn và không trơn trượt.
- Ngồi bồn cầu bao lâu là hợp lý?
Bạn nên đi vệ sinh khi có nhu cầu thật sự và tránh ngồi quá lâu. Nếu ngồi một lúc vẫn không đi được, nên đứng dậy, uống nước, vận động nhẹ rồi quay lại sau thay vì cố rặn.
- Bị trĩ có nên dùng nắp rửa điện tử không?
Nắp rửa điện tử có thể hỗ trợ vệ sinh nhẹ nhàng hơn nhờ nước ấm và áp lực rửa điều chỉnh được. Tuy nhiên, nếu có đau nhiều, chảy máu kéo dài hoặc búi trĩ sa nặng, bạn nên đi khám chuyên khoa.
- Trẻ em có nên tập ngồi bồn cầu theo góc 35 độ không?
Trẻ em có thể sử dụng ghế kê chân phù hợp chiều cao để ngồi chắc chắn và thoải mái hơn. Phụ huynh nên chọn ghế chống trượt, không quá cao và hướng dẫn trẻ không ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh.
Bài viết liên quan: